Yavru Kedi İshali: Nedenleri, Evde Ne Yapılır, Ne Zaman Veterinere Gidilir

Yavru kedide ishal çoğu zaman mama değişikliği, inek sütü, iç parazitler ya da yeni eve taşınmanın stresi gibi bir nedene bağlıdır. Cornell Üniversitesi Kedi Sağlığı Merkezi, katı mamaya geçiş döneminde sindirim sistemi henüz alıştığı için yavruların ishale daha yatkın olduğunu belirtiyor. Bir yetişkin kedi hafif ishali bir iki gün tolere edebilir, ama birkaç yüz gram ağırlığındaki bir yavru aynı sıvı kaybını saatler içinde tehlikeli hale getirebilir.

Tipik bir durumu düşünelim. Sokaktan ya da bir tanıdıktan 8 haftalık bir yavru aldınız. İlk iki gün her şey yolunda, üçüncü gün kum kabında yumuşak, kötü kokulu bir dışkı görüyorsunuz. Yavru oynuyor, yemek yiyor. Bu tablo çoğu zaman mama değişikliğinin ya da daha önce fark edilmemiş bir iç parazitin işaretidir. Yapmanız gereken ilk şey, yavruyu izlemeye almak ve bir sonraki adımı belirtilere göre seçmektir.

Yavru Kedi Neden İshal Olur?

Yavru kedilerde ishalin en sık nedeni beslenme değişiklikleri ve iç parazitlerdir. Cats Protection'ın veteriner protokolü de ani mama değişikliğini ve fazla beslemeyi akut ishalin yaygın nedenleri arasında sayıyor.

• Ani mama değişikliği. Yavruyu yeni eve aldığınız gün farklı bir mamaya geçmek en sık görülen nedendir. Örneğin barınakta ya da yetiştiricide yediği mamanın adını öğrenmeden başka bir mama vermek, iki üç gün süren yumuşak dışkıya yol açabilir.
• İnek sütü. Sütten kesilen yavruların çoğu süt şekerini (laktoz) iyi sindiremez. İnek sütü ishali başlatır ya da var olanı ağırlaştırır.
• Fazla ya da yanlış hazırlanmış mama. Kedi bebek maması (süt tozu) paketteki orandan yoğun hazırlanırsa ya da bir öğünde çok fazla verilirse ishal yapabilir.
• İç parazitler. Yuvarlak solucanlar, giardia ve koksidia özellikle sokaktan ya da kalabalık ortamlardan gelen yavrularda sık görülür. Bu parazitler genellikle tekrarlayan, kötü kokulu, bazen sümüksü dışkı yapar.
• Enfeksiyonlar. Viral ve bakteriyel enfeksiyonlar, en ağırı da kedi gençlik hastalığı (panlökopeni).
• Stres. Anneden ayrılma, yolculuk, yeni ev, evdeki diğer hayvanlar.

Yavru Kedi İshal Olursa Ne Yapılmalı?

Keyfi yerinde, yemeye ve içmeye devam eden, 8 haftalıktan büyük bir yavruda ilk 24 saat evde destekleyici bakım yapabilirsiniz. Bu adımlar ishali tedavi etmez, yavrunun sıvı ve enerji kaybını sınırlar ve nedeni ortaya çıkana kadar zaman kazandırır.

1. Aç bırakmayın. Yetişkin kedilerde bazen önerilen kısa süreli açlık yavrular için uygun değildir, çünkü yavrunun kan şekeri hızla düşer. Alışık olduğu yavru mamasını günlük miktarı değiştirmeden, 4 ile 6 küçük öğüne bölerek verin.
2. Suyu bol tutun. Birkaç farklı yere temiz su koyun. Yaş mama yiyen yavru hem besin hem sıvı alır, kuru mama yiyorsa mamayı biraz ılık suyla yumuşatabilirsiniz.
3. Mamayı değiştirmeyin. İshalin nedeni yeni mamaysa eski mamaya dönün ve geçişi 7 ile 10 günde yavaş yavaş yapın.
4. Sıcak tutun. Yavrular vücut ısısını korumakta zorlanır. Cereyan almayan, yumuşak ve sıcak bir yatak hazırlayın.
5. Dışkıyı takip edin. Kıvamı, rengi, sıklığı ve içinde kan ya da kurt olup olmadığını not edin. Veterinere gidecekseniz taze bir dışkı örneğini kapalı bir kapta götürün. Dışkı muayenesi parazitleri ayırmanın en kolay yoludur.
6. Kum kabını sık temizleyin. Parazit yumurtaları dışkıyla ortama yayılır, kum kabını her kullanımdan sonra temizlemek yeniden bulaşmayı azaltır. Ellerinizi her temizlikten sonra yıkayın.

Örneğin 3 aylık, oynayan ve yemek yiyen bir yavruda tek seferlik yumuşak dışkı gördüyseniz yukarıdaki adımlarla bir gün izleyebilirsiniz. Ertesi gün dışkı hâlâ sulu ya da sıklaştıysa, beklemeyi bırakıp veterinere gidin.

Hangi Yaşta Ne Kadar Beklenir?

Yavru ne kadar küçükse ishal o kadar acildir. Aşağıdaki tablo genel bir yol göstericidir, belirtilerden biri ağırlaşırsa yaşa bakmadan veterinere gidin.

1 ve 2 Aylık Yavru Kedi İshal Olursa Ne Yapılmalı?

Bir aylık bir yavru ishal olduysa evde beklemeyin, aynı gün veterinere götürün. Bu yaştaki yavruların vücudunda sıvı ve enerji rezervi çok azdır, susuz kalma ve kan şekeri düşüklüğü birkaç saat içinde gelişebilir.

Anne sütü almayan bir aylık yavruya yalnız kedi bebek maması verin, inek sütü, keçi sütü ya da insanlar için üretilmiş bebek maması vermeyin. Mamayı paketteki ölçüye göre hazırlayın ve her öğünde taze yapın. Yoğun hazırlanan ya da bekletilen mama ishali artırır. Yavrunun kaç saatte bir ve ne kadar besleneceğini belirlerken yeni doğan yavru kedi beslenme rehberi işinize yarar.

İki aylık yavru katı mamaya yeni geçmiştir. Bu yaşta ishalin en sık nedenleri hızlı mama geçişi ve iç parazitlerdir. Yavru keyifliyse bir gün destekleyici bakımla izleyebilirsiniz, ama iki aylık yavru aşılarını henüz tamamlamadığı için ishale kusma eşlik ediyorsa bunu acil kabul edin.

İshal Olan Yavru Kediye Ne Verilir, Ne Verilmez?

İshal olan yavru kediye en iyi gelen şey alışık olduğu yavru mamasıdır. Yavrular büyümek için yüksek enerji ve protein ister, bu yüzden haşlanmış tavuk ya da pirinç gibi ev yemekleri yavru mamasının yerini tutmaz. Kısa süreli ve az miktarda haşlanmış tavuk göğsü mamaya eklenebilir, ama tek başına öğün olarak verilmez. Yavru kedi mamaları arasında hassas sindirim için üretilmiş seçenekler de var, mama değiştirmeyi düşünüyorsanız bunu veterinerinizle konuşun.

Kedilere özel probiyotikler bağırsak florasını desteklemeye katkı sağlayabilir. Yavruda kullanmadan önce veterinerinize danışın, insanlar için üretilmiş probiyotik ve ishal ilaçlarını kullanmayın.

Yavru Kedide Panlökopeni Ne Zaman Akla Gelmeli?

Aşıları tamamlanmamış bir yavruda ishal, kusma, yemeyi bırakma ve ani halsizlik birlikte görülüyorsa kedi gençlik hastalığı (panlökopeni) akla gelmelidir. Merck Veteriner El Kitabı, panlökopeniyi çok bulaşıcı ve çoğu zaman ölümcül bir viral hastalık olarak tanımlıyor ve en ağır seyrin yavrularda görüldüğünü belirtiyor. Bu durum acildir, saatler önemlidir.

Panlökopeni virüsü ortamda çok dayanıklıdır, Merck'e göre uygun dezenfeksiyon yapılmazsa bir yıla kadar canlı kalabilir. Örneğin daha önce hasta bir kedinin yaşadığı bir eve aşısız bir yavru getirmek risklidir. Yavrunuzun aşı takvimini veterinerinizle planlayın ve aşıları tamamlanana kadar onu bilmediğiniz kedilerden uzak tutun.

Yavru Kedi İshalinde Ne Zaman Veterinere Gitmelisiniz?

Aşağıdaki durumlardan biri varsa yavruyu evde izlemeyi bırakın ve aynı gün veterinere götürün.

• Yavru 8 haftalıktan küçükse
• İshal 24 saatten uzun sürüyorsa ya da gün içinde sıklaşıyorsa
• İshale kusma eşlik ediyorsa
• Dışkıda kan varsa ya da dışkı siyah ve katran kıvamındaysa
• Yavru halsiz, saklanıyor ya da yemeyi bıraktıysa
• Diş etleri kuru ve yapışkansa ya da ense derisi çekildiğinde geç yerine dönüyorsa (susuz kalma işareti)
• Dışkıda kurt ya da pirinç tanesine benzeyen parçalar görüyorsanız
• İshal geçip geçip tekrar başlıyorsa ya da yavru kilo almıyorsa

Bu yazı genel bilgi verir, veteriner muayenesinin yerini tutmaz. Yavru kedilerde ishalin nedeni çoğu zaman yalnız dışkı muayenesiyle anlaşılır ve tedavi bu sonuca göre belirlenir.

İlk Adım: Bugün Ne Yapmalısınız?

Yavrunuzun yaşını, ishalin ne zaman başladığını ve son günlerde mamasında bir değişiklik olup olmadığını bir kenara yazın. Yavru 8 haftalıktan büyük ve keyfi yerindeyse alışık olduğu mamayla küçük öğünlere geçin ve 24 saat izleyin. Bu sürede düzelme yoksa ya da uyarı işaretlerinden biri ortaya çıktıysa taze bir dışkı örneğiyle veterinere gidin. Evde yetişkin bir kedi de ishal olduysa onun için adımlar farklıdır, yetişkin kedide ishale ne iyi gelir rehberi o durum için.

Sık Sorulan Sorular

Yavru kedi ishali kendiliğinden geçer mi?

Mama değişikliği ya da stresten kaynaklanan hafif ishal bir iki günde geçebilir. Parazit ya da enfeksiyon kaynaklı ishal ise tedavi olmadan geçmez ve yavru kilo kaybeder. 24 saatte düzelmeyen ishalde veterinere gidin.

Yavru kedilerde ishali ne keser?

Yavru kediler için evde güvenle kullanılabilecek bir ishal kesici yoktur. İshal nedeni ortadan kalktığında düzelir. Nedeni parazitse veterinerin önereceği parazit tedavisi, enfeksiyonsa uygun tedavi ve gerekiyorsa sıvı desteği gerekir.

Yavru kedi ishal olunca yoğurt verilir mi?

Hayır. Yoğurt bir süt ürünüdür ve laktoz içerir, yavrularda ishali artırabilir. Bağırsak florasını desteklemek istiyorsanız kediler için üretilmiş bir probiyotiği veterinerinize danışarak kullanın.

Yavru kedide sarı ishal neden olur?

Sarı ve yumuşak dışkı çoğu zaman besinin bağırsaktan hızlı geçtiğini gösterir. Mama değişikliği ve fazla besleme sık nedenlerdir, ama parazitler de benzer görüntü verebilir. Sarı ishal bir günden uzun sürerse dışkı muayenesi yaptırın.

Yavru kedi ishal olursa banyo yaptırılır mı?

Yavruyu tamamen yıkamayın, ıslak kalan yavru hızla üşür. Kirlenen tüyleri ılık suyla nemlendirilmiş bir bezle temizleyin ve hemen kurulayın. Kirlenme çoksa yalnız arka kısmı ılık suyla yıkayıp havluyla iyice kurulayın.

Bu yazıda Cornell Üniversitesi Kedi Sağlığı Merkezi'nin ishal sayfasından, Merck Veteriner El Kitabı'nın panlökopeni bölümünden ve Cats Protection'ın akut ishal protokolünden yararlanıldı.