Kedilerde İç Parazit Belirtileri: Nereden Bulaşır, İnsana Geçer mi

Kedilerde iç parazit, bağırsakta ya da başka organlarda yaşayan solucan ve tek hücreli canlıların yol açtığı enfeksiyondur. En sık görülenleri yuvarlak solucanlar, şerit (tenya) türleri, giardia ve koksidiyadır. Avrupa Evcil Hayvan Parazitleri Danışma Kurulu (ESCCAP), dışarı çıkan, avlanan ya da çiğ et yiyen kedilerin daha yüksek risk taşıdığını, yalnız evde yaşayan kedilerin ise daha düşük risk grubunda olduğunu belirtiyor. Ama düşük risk sıfır risk demek değildir.

Tipik bir durumu düşünelim. Kediniz iştahla yiyor, ama son haftalarda kilo almıyor, tüyleri eskisi kadar parlak değil ve arada bir yumuşak dışkı yapıyor. Bir sabah yatağında küçük, kurumuş, susam tanesine benzeyen parçalar görüyorsunuz. Bu tablo çoğu zaman iç parazitin işaretidir ve doğru adım taze bir dışkı örneğiyle veterinere gitmektir.

Kedilerde İç Parazit Belirtileri Nelerdir?

Kedilerde iç parazitin belirtileri parazitin türüne ve sayısına göre değişir. Hafif enfeksiyonda kedi tamamen sağlıklı görünebilir. Belirtiler genellikle yavru, yaşlı ya da bağışıklığı zayıf kedilerde daha belirgindir.

• Sindirim belirtileri. Tekrarlayan ishal, sümüksü ya da kötü kokulu dışkı, kusma. Kusmukta ya da dışkıda spagettiye benzeyen kurtlar görülebilir.
• Kilo ve kondisyon kaybı. Kedi yemeye devam ettiği halde kilo kaybeder ya da yavru kilo almaz. Tüyler matlaşır.
• Şişkin karın. Özellikle yavrularda, yoğun yuvarlak solucan enfeksiyonunda karın davul gibi şişer.
• Makat çevresinde kaşıntı. Kedi makatını sık yalar ya da yere sürter.
• Halsizlik ve solgun diş etleri. Bazı parazitler kan kaybına yol açar, ağır durumlarda diş etleri soluklaşır.
• Öksürük. Akciğer kurtları ve yavrularda göç eden yuvarlak solucan larvaları öksürük yapabilir.

Örneğin 2 aylık bir yavruda ishal, şişkin karın ve kilo alamama birlikteyse yuvarlak solucan en olası nedenlerden biridir. Yavrunuz ishalse ilk 24 saatte ne yapacağınızı yavru kedi ishali rehberi yaşa göre sıralıyor.

Kedi Dışkısında Susam Gibi Parazit Ne Demek?

Kedinin dışkısında, makat çevresindeki tüylerde ya da yattığı yerde susam ya da pirinç tanesine benzeyen beyaz parçalar görüyorsanız bunlar büyük olasılıkla şerit (tenya) halkalarıdır. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), Dipylidium caninum şeridinin halkalarının taze halde pirinç tanesi büyüklüğünde olduğunu, kuruyunca yaklaşık 2 mm boyunda, sert ve sarımsı bir hal aldığını anlatıyor. Taze halkalar kımıldayabilir.

Bu şerit kediye pire yoluyla geçer. Kedi kendini yalarken içinde şerit larvası taşıyan bir pireyi yutar, larva bağırsakta yetişkin şeride dönüşür. Bu yüzden şerit görülen bir kedide yalnız iç parazit uygulaması yetmez, pire sorunu da çözülmelidir. Aksi halde kedi kısa sürede yeniden enfekte olur. Pirelerin kediye ve eve nasıl yayıldığı kedi piresi rehberinde adım adım var.

Kediler İç Paraziti Nereden Kapar?

Kediler iç paraziti çoğunlukla parazit yumurtası bulaşmış toprak ve dışkıdan, avladıkları hayvanlardan, pirelerden ve anneden yavruya geçişle kapar.

• Anneden yavruya. Yuvarlak solucan larvaları anne sütüyle yavrulara geçebilir. ESCCAP bu nedenle yavrularda iç parazit uygulamasına 3 haftalıkken başlanmasını öneriyor.
• Toprak ve dışkı. Dışarı çıkan kedi, yumurta bulaşmış toprağı patileriyle taşır ve kendini yalarken yutar.
• Av ve çiğ et. Fare, kuş ya da çiğ et ve sakatat yiyen kediler bazı şerit türlerini bu yolla alır.
• Pire.Dipylidium şeridi yalnız pireyle bulaşır.
• Kalabalık ortamlar. Barınak, üretim tesisi ve çok kedili evlerde giardia ve koksidiya kolay yayılır.

Kediden İnsana Parazit Geçer mi?

Evet, bazı kedi parazitleri insana geçebilir, ama günlük hijyenle bu risk düşüktür. En bilinen üç örnek yuvarlak solucan (toksokara), şerit (Dipylidium) ve toksoplazmadır. Üçü de kediyi sevmekle değil, parazit yumurtası taşıyan dışkının, toprağın ya da pirenin ağza gitmesiyle bulaşır.

• Toksokariazis. CDC'ye göre kedi ve köpek dışkısıyla toprağa geçen yuvarlak solucan yumurtaları kirli eller ya da toprakla ağza gider. Ağır vakalar çoğunlukla toprakta oynayan ya da toprak yiyen küçük çocuklarda görülür. Larvalar karaciğer gibi organlara ya da göze yerleşebilir.
• Dipylidium şeridi. İnsana da yalnız pire yutulmasıyla geçer. CDC, bildirilen vakaların çoğunun çocuklarda olduğunu ve genellikle belirti vermediğini, makat çevresinde ya da dışkıda halkalar görülmesiyle fark edildiğini belirtiyor.
• Toksoplazma. Kedi dışkısı ve kirli toprakla, daha sık olarak da iyi pişmemiş etle bulaşır. Hamileler ve bağışıklığı zayıf kişiler için önemlidir. CDC kedi sahiplerine kum kabını her gün temizlemelerini öneriyor.

Kediden insana geçen parazitin insandaki belirtileri, tanısı ve tedavisi hekim konusudur. Karın ağrısı, makat çevresinde kaşıntı, açıklanamayan ateş ya da görme bozukluğu gibi şikâyetleriniz varsa aile hekiminize evinizde kedi olduğunu da söyleyerek başvurun.

Kedilerde İç Parazit Nasıl Teşhis Edilir?

Kedilerde iç parazit dışkı muayenesiyle teşhis edilir. Veteriner hekim dışkıdaki yumurtaları ya da parazitleri mikroskopla inceler, giardia gibi bazı parazitler için hızlı testler kullanır. Parazitler yumurtalarını her dışkıda bırakmadığı için tek bir muayene temiz çıksa bile hekim birkaç günlük örnek isteyebilir.

Veterinere taze bir dışkı örneğini temiz, kapalı bir kapta götürün. Örneğin sabah kum kabından aldığınız ceviz büyüklüğünde bir örnek, aynı gün götürüldüğünde yeterlidir. Gördüğünüz kurtları ya da halkaları da bir kaba koyup götürmek teşhisi hızlandırır.

Kedilerde İç Parazit Evde Tedavi Edilir mi?

Hayır, kedilerde iç parazit evde kendi başınıza tedavi edilmez. Her ilaç her parazite etki etmez ve doz kedinin kilosuna göre ayarlanır. Yanlış ilaç parazitin sürmesine, yanlış doz kedinin zehirlenmesine yol açabilir. Köpekler için üretilen ürünler de kediye verilmez, bazı köpek ürünlerindeki maddeler kediler için zehirlidir.

Sarımsak, kabak çekirdeği ya da elma sirkesi gibi "doğal" yöntemlerin kedilerde iç paraziti temizlediğine dair güvenilir bir kanıt yoktur. Sarımsak üstelik kediler için zehirlidir. Evde yapabilecekleriniz tedaviyi desteklemekle sınırlıdır.

• Veteriner hekimin verdiği ilacı önerilen gün ve sırayla eksiksiz uygulayın. Hekim tedavinin birkaç hafta sonra tekrarlanmasını isteyebilir.
• Kum kabını her gün temizleyin ve tedavi süresince kumu daha sık tamamen değiştirin.
• Evdeki bütün kedileri aynı anda tedavi ettirin.
• Şerit görüldüyse kediye ve eve pire uygulaması yapın.
• Kedinize alışık olduğu mamayı verin ve su içmesini sağlayın.

Kedilere İç Parazit Uygulaması Kaç Ayda Bir Yapılır?

Kedilere iç parazit uygulamasının sıklığı kedinin yaşına ve yaşam tarzına göre veteriner hekimle belirlenir. ESCCAP, riskin net olarak belirlenemediği kedilerde yılda en az dört kez iç parazit uygulaması ya da dışkı muayenesi öneriyor ve yılda bir ile üç uygulamanın çoğu zaman yeterli olmadığını belirtiyor.

Hangi ilacın ve hangi dozun kullanılacağını yalnız veteriner hekiminiz belirler. Kedinizin uygulama tarihlerini aşı karnesine yazdırın, bir sonraki tarihi telefonunuza hatırlatıcı olarak kaydedin.

Ne Zaman Hemen Veterinere Gitmelisiniz?

Aşağıdaki durumlardan biri varsa beklemeden veterinere gidin.

• Yavru kedide ishal, kusma ya da şişkin karın varsa
• Dışkıda kan varsa ya da dışkı siyah ve katran gibiyse
• Kedi halsiz, iştahsız ya da diş etleri solgunsa
• Kusmukta ya da dışkıda kurt görüyorsanız
• İshal birkaç günden uzun sürüyor ya da sık sık tekrarlıyorsa
• Kedi yemeye devam ettiği halde kilo kaybediyorsa

Bu yazı genel bilgi verir, veteriner muayenesinin yerini tutmaz.

İlk Adım: Bugün Ne Yapmalısınız?

Kedinizin son iç parazit uygulamasının tarihine bakın. Tarih belli değilse ya da üç aydan eskiyse ve kedi dışarı çıkıyorsa veterinerinizden randevu alın ve yanınızda taze bir dışkı örneği götürün. Bu arada kum kabını her gün temizlemeye başlayın ve kediyle temastan sonra ellerinizi yıkayın. Kedinizde pire varsa kedi pire ve kene ürünleri arasından veterinerinizin önerdiği koruma ile pireyi de aynı anda ele alın.

Sık Sorulan Sorular

Ev kedisine iç parazit uygulaması gerekir mi?

Evet, gerekir. Hiç dışarı çıkmayan kediler de anneden, pireden, ayakkabıyla eve taşınan topraktan ya da çiğ etten parazit kapabilir. Sıklığı veteriner hekiminizle belirleyin.

Kedide iç parazit kendiliğinden geçer mi?

Hayır. İç parazitler bağırsakta çoğalmaya devam eder ve yumurtaları ortama yayılır. Tedavi edilmeyen enfeksiyon özellikle yavrularda kilo kaybına, kansızlığa ve ağır ishale yol açabilir.

Kedi paraziti insana nasıl bulaşır?

Kedi parazitleri genellikle parazit yumurtası taşıyan dışkının, toprağın ya da pirenin ağza gitmesiyle bulaşır. Kediyi sevmek tek başına bulaştırmaz. Kum kabını temizledikten, bahçe işinden ve kediyle oynadıktan sonra ellerinizi sabunla yıkamak en etkili korunmadır.

İç paraziti olan kedi ne yemeli?

İç paraziti olan kedi alışık olduğu mamayla beslenmeye devam etmelidir. Tedavi sırasında mamayı değiştirmek ishali artırabilir. Kedi ishalse küçük ve sık öğünler verin, su içmesini sağlayın ve çiğ et vermeyin.

İç parazit ilacından sonra kedide kurt düşer mi?

Bazı ilaçlardan sonra ölmüş kurtlar birkaç gün dışkıyla atılabilir, bu beklenen bir durumdur. Kurtlar uzun süre görülmeye devam ediyorsa ya da kedi halsizleşirse veteriner hekiminize bildirin.

Bu yazıda ESCCAP'ın kedilerde solucan kontrolü şemasından ve CDC'nin toksokariazis, Dipylidium ve toksoplazma sayfalarından yararlanıldı.