Muhabbet Kuşu Yumurtası Kaç Günde Çıkar? Yumurtlama ve Çiftleşme Rehberi

Muhabbet kuşu yumurtası, dişi kuş kuluçkaya yattıktan sonra yaklaşık 18 günde çıkar. Avustralya Muhabbet Kuşu Derneği'nin (BCSA) yetiştirici rehberine göre dişi daha düşük bir sıcaklıkta kuluçkaya yatarsa bu süre 21 güne kadar uzayabilir. Yumurtalar gün aşırı bırakıldığı ve kuluçka genellikle ikinci ya da üçüncü yumurtadan sonra başladığı için yavrular da aynı gün değil, birkaç gün arayla tek tek çıkar.

Kafeste ilk yumurtayı gördüğünüz an aklınıza pek çok soru gelir. Dişi kaç yumurta yapacak, yumurtalar dolu mu, eşi yokken neden yumurtladı, yumurtayı almalı mısınız? Cevapların çoğu sakin olmanızı söyler, ama bir durum gerçekten acildir ve onu tanımak kuşunuzun hayatını kurtarabilir.

Muhabbet Kuşu Yumurtası Kaç Günde Çıkar?

Muhabbet kuşu yumurtası kuluçkanın başlamasından yaklaşık 18 gün sonra çıkar. Kuluçka ilk yumurtayla değil, çoğunlukla ikinci ya da üçüncü yumurtayla başlar. Bu yüzden ilk yumurtayı gördüğünüz günden saymaya başlarsanız ilk yavru 20 ile 22 gün sonra çıkabilir.

Aşağıdaki tablo, sağlıklı bir çiftin yumurtlama ve kuluçka takvimini gösterir. Süreler ortalamadır, her kuşta birkaç gün oynayabilir.

Kuluçkanın ilk günlerinde yuvayı açıp yumurtalarla oynamayın. Embriyonun gelişimi en çok bu günlerde hassastır ve sık rahatsız edilen dişi kuluçkayı bırakabilir.

Muhabbet Kuşları Kaç Yaşında Çiftleşir?

Muhabbet kuşları birkaç aylıkken çiftleşme davranışı gösterebilir ama yavru yaptırmak için en az 1 yaşını beklemek gerekir. Yetiştiricilerin çoğu dişi için 1,5 ile 2 yaşı daha güvenli bulur, çünkü çok genç dişide yumurta sıkışması riski yüksektir. Örneğin 8 aylık bir dişiye yuva verilirse vücudu henüz büyümesini tamamlamadan kalsiyum depolarını yumurtaya harcar.

Çiftleşme için kuşların ikisinin de sağlıklı, ideal kilosunda ve tüy değişimini bitirmiş olması gerekir. Erkek muhabbet kuşu kur yaparken dişinin etrafında başını sallayarak öter, gözbebeklerini büyütüp küçültür ve yediği yemi geri çıkararak dişiyi besler. Dişi bu ilgiye kuyruğunu kaldırıp eğilerek karşılık verir. Erkekle dişiyi nasıl ayırt edeceğinizi muhabbet kuşu bakımı rehberimizde burun üstündeki ciltten (cere) yola çıkarak anlattık.

Muhabbet Kuşu Çiftleştikten Kaç Gün Sonra Yumurtlar?

Dişi muhabbet kuşu genellikle eşleşmeden yaklaşık iki hafta sonra ilk yumurtasını bırakır. Bu süre kuşun yaşına, yuvanın hazır olmasına ve gün ışığı süresine göre birkaç gün değişebilir. İlk yumurtadan sonra dişi her iki günde bir yumurta bırakır, yani 5 yumurtalık bir kuluçkanın tamamlanması yaklaşık 9 ile 10 gün sürer.

Yumurtlamaya yakın dişide bazı işaretler görülür. Yuvada ve köşelerde daha çok vakit geçirir, kağıt ya da tahta kemirir, dışkısı belirgin şekilde büyür ve kokusu artar. Bu belirtileri gördüğünüzde dişinin kalsiyum kaynağına her an ulaşabildiğinden emin olun.

Yumurtlama Döneminde Muhabbet Kuşuna Ne Verilir?

Yumurtlama döneminde muhabbet kuşunun en çok ihtiyaç duyduğu şey kalsiyumdur. Merck Veterinary Manual, yumurta kabuğunun yumurtlamadan hemen önce oluştuğunu ve kalsiyumu düşük beslenmenin ya da art arda çok sayıda yumurta yapmanın kalsiyum depolarını tüketerek yumurta sıkışmasına yol açabileceğini yazar. VCA hayvan hastanelerinin kuş rehberi de yalnızca tohum yemle beslenen kuşlarda kalsiyum, D vitamini ve E vitamininin yetersiz kaldığını belirtir.

1. Kalsiyum kaynağı. Kafeste her zaman bir mürekkep balığı kemiği bulunsun. Dişi kuş yumurtlamadan önceki günlerde bunu belirgin şekilde daha çok kemirir.
2. Yumurtalı mama. Kuluçka ve yavru besleme döneminde haftada birkaç kez az miktarda yumurtalı kuş maması verin, örneğin Gold Wings yumurta ilaveli kuş maması. Bu mamalar protein ve enerji açısından tohumdan zengindir.
3. Dengeli ana yem. Tohum karışımının yanında pelet yem ve taze yeşillik (roka, maydanoz, havuç) beslenmeyi tamamlar. Hangi sebzeleri verebileceğinizi muhabbet kuşu bakımı rehberimizdeki listede bulursunuz.
4. Kalsiyum takviyesi. Toz ya da sıvı kalsiyum takviyeleri ancak veteriner hekiminiz önerdiğinde ve ürünün talimatına göre kullanılır. Fazla kalsiyum da böbreklere zarar verebilir.

Yuva için ahşap bir muhabbet kuşu yuvası ve içine bir avuç talaş yeterlidir. Dişi talaşın çoğunu dışarı atıp tabanı kendine göre düzenler, bunu bir sorun saymayın.

Muhabbet Kuşu Yumurtasının Dolu Olduğu Nasıl Anlaşılır?

Muhabbet kuşu yumurtasının dolu olup olmadığı, kuluçkanın 5. gününden sonra yumurtaya arkadan ışık tutarak anlaşılır. Bu yönteme ışıklama (candling) denir. Dolu yumurtada ortada koyu bir nokta ve ondan dağılan ince kan damarları görülür, günler geçtikçe yumurtanın içi koyulaşır. Boş yumurta ise ışıkta sarı ve saydam kalır.

Işıklamayı küçük bir el feneriyle, dişi yemlenmek için yuvadan çıktığında ve birkaç saniyede yapın. Yumurtayı temiz ve kuru elle tutun, sallamayın. Boş çıkan yumurtayı hemen almanız gerekmez, dişi kuluçkayı bitirene kadar yerinde kalabilir. Kuluçka süresi 21 günü geçtiği halde çıkmayan yumurtalar artık çıkmaz.

Dişi kuluçkayı yarıda bırakırsa yumurtalar çabuk soğur. Yetiştiriciler yumurtaları kuluçka makinesinde 37 ile 37,2 derece ve yüzde 65 civarı nemde tutar. Evde sıradan bir ısıtıcıyla yumurta çıkarmak çoğu zaman başarılı olmaz.

Eşi Olmayan Dişi Muhabbet Kuşu Neden Yumurtlar?

Dişi muhabbet kuşu erkek olmadan da yumurtlayabilir, bu yumurtalar boştur ve yavru çıkmaz. VCA'ya göre uzun gün ışığı, yuvaya benzeyen karanlık köşeler, sürekli sevilmek ve ayna ya da oyuncağa sürtünmek dişinin üreme hormonlarını tetikler. Ara vermeden yumurtlayan dişinin kalsiyum depoları tükenir ve yumurta sıkışması riski artar.

Eşi olmadan yumurtlayan dişiye şöyle yardım edebilirsiniz.

• Yumurtaları hemen almayın. Alınan yumurtanın yerine dişi çoğu zaman yenisini yapar. Dişi ilgisini kaybedene kadar yumurtaları kafeste bırakın.
• Kafesi günde yaklaşık 8 ile 10 saat aydınlık kalacak şekilde, akşam erken örtün. VCA hormon kaynaklı davranışlarda ışığı kısaltmayı öneriyor.
• Yuva, kutu, kağıt yığını gibi saklanacak karanlık yerleri kaldırın, ayna ve sürtündüğü oyuncakları bir süre çıkarın.
• Kuşu sırtından ve kuyruğundan sevmeyi birkaç hafta bırakın, yalnızca başını okşayın.

Hormon döneminde dişi kuş daha huysuz olabilir ve ısırabilir. Bu dönemde görülen kaşınma, kabarma ve ısırma gibi davranışların ne anlama geldiğini muhabbet kuşu davranışları yazımızda anlattık.

Bu önlemlere rağmen yumurtlama sürüyorsa veteriner hekiminize gidin. Kronik yumurtlamanın veteriner hekimin uyguladığı tedavi seçenekleri vardır.

Muhabbet Kuşunda Yumurta Sıkışması Belirtileri Nelerdir?

Yumurta sıkışması, vücutta oluşmuş bir yumurtanın dışarı atılamaması demektir ve küçük kuşlarda acil bir durumdur. Merck Veterinary Manual muhabbet kuşunu bu sorunun en sık görüldüğü türler arasında sayar. VCA, küçük kuşların yumurta sıkıştıktan sonra birkaç saat içinde ölebileceğini yazar.

Şu belirtilerden birini görürseniz yumurta sıkışmasından şüphelenin.

• Kafesin tabanında kabarık ve halsiz oturma, tüneğe tutunamama
• Dışkı yapmaya çalışır gibi ıkınma, kuyruğu her nefeste yukarı aşağı sallanarak soluma
• Şişkin ve sert karın, kloakada görülen yumurta
• Kanlı dışkı ya da hiç dışkı yapmama
• Yumurtlama dönemindeki dişinin 48 saattir yumurta bırakmaması

Bir senaryo üzerinden düşünelim. Üçüncü yumurtasını bırakan dişi sabah tüneğe çıkmıyor, tabanda kabarık oturuyor ve kuyruğu her nefeste sallanıyor. Bu kuşu akşamı beklemeden veterinere götürmek gerekir. Yolda kuşu küçük, sıcak ve üstü örtülü bir taşıma kafesinde sakin tutun, kendiniz yumurtayı çıkarmaya ya da kuşa yağ sürmeye çalışmayın.

Ne Zaman Hemen Veterinere Gitmelisiniz?

Yumurta sıkışmasının dışında, yavrulardan biri diğerlerinden belirgin şekilde küçük kalıyorsa, dişi yavruları beslemiyorsa ya da yavrulara saldırıyorsa da veteriner hekiminize danışın.

Bu Bilgileri Nereden Aldık?

Yumurta sıkışması ve kalsiyumla ilgili bilgiler Merck Veterinary Manual kuş sahipleri bölümüne ve VCA hayvan hastanelerinin kuş rehberine, kuluçka süresi ve ışıklama bilgileri Avustralya Muhabbet Kuşu Derneği'nin (BCSA) yetiştirici rehberine dayanıyor.

Sık Sorulan Sorular

Muhabbet kuşu kaç tane yumurtlar?

Muhabbet kuşu bir kuluçkada genellikle 4 ile 6 yumurta yapar, bazı dişiler 8 yumurtaya kadar çıkar. Genç ya da yaşlı dişiler daha az yumurtlayabilir.

Muhabbet kuşları yılda kaç kez yumurtlar?

Dişi uygun koşullarda yılda birkaç kez yumurtlayabilir. Kalsiyum depolarının yenilenmesi için yetiştiriciler çoğunlukla yılda en fazla iki kuluçkaya izin verir ve iki kuluçka arasında yuvayı kaldırır.

Muhabbet kuşu yumurtası kafesin tabanına düşerse ne olur?

Yuvası olmayan dişi yumurtayı tabana bırakır. Yumurta kırılmamışsa ve eşi varsa yumurtayı yuvaya taşıyabilirsiniz, ama tabanda soğuyan yumurtadan çoğu zaman yavru çıkmaz. Eşi yoksa yumurta zaten boştur.

Muhabbet kuşu yumurtası yenir mi?

Muhabbet kuşu yumurtası insan tüketimi için uygun değildir. Çok küçüktür ve kuş yumurtaları hijyen açısından kontrol edilmez.

İlk Adım: Bugün Ne Yapmalısınız?

Dişi muhabbet kuşunuz yumurtlamaya başladıysa bugün kafeste bir mürekkep balığı kemiği olduğundan emin olun ve ilk yumurtanın tarihini bir kenara yazın. Yavru istemiyorsanız yuvayı kaldırın ve kafesi akşam erken örtün. Kuşunuz tabanda kabarık oturmaya başlarsa beklemeyin, aynı gün veterinere gidin. Yem ve kalsiyum ürünlerinin tamamı kuş yemleri kategorisinde.