Muhabbet Kuşu Bakımı ve Beslenmesi Rehberi

Muhabbet kuşu bakımı dört temel üzerine kurulur. Kuşa her gün taze karma yem ya da pelet, temiz su ve küçük miktarda taze sebze verin. Yatay telli, geniş bir kafesi cereyan almayan, mutfaktan uzak bir odaya koyun. Kuşa her gün ilgi gösterin ve güvenli bir odada uçma fırsatı verin. Kabarık tüyle uyuklama, iştahsızlık ya da dışkı değişikliği gibi hastalık belirtilerinde beklemeden kuşlara bakan bir veterinere gidin.

Muhabbet kuşu (Melopsittacus undulatus) Avustralya'nın kurak bölgelerinde sürüler halinde yaşayan küçük bir papağan türüdür. Evde de sürü hayvanı olarak kalır, ilgi ister ve beslenmesi göründüğünden daha fazla özen ister. Bir kâse tohum ve bir kap suyla yıllarca sağlıklı yaşayacağı düşünülür, ama yalnız tohumla beslenen kuşlarda zamanla vitamin eksikliği ve yağlanma görülür. İyi bakılan bir muhabbet kuşu çoğu zaman 5 ile 10 yıl, bazen daha uzun yaşar.

Muhabbet Kuşu Ne Yer?

Muhabbet kuşunun temel besini, kuşlar için hazırlanmış karma tohum yemi ya da pelet yemdir. Bu temele her gün az miktarda taze sebze, ara sıra meyve ve kalsiyum için sepya kemiği eklenir.

Merck Veteriner El Kitabı yalnız tohumdan oluşan beslenmenin A vitamini, kalsiyum ve bazı amino asitler bakımından eksik kaldığını belirtiyor. Kuşlar karma yemdeki darı gibi sevdikleri tohumları seçip diğerlerini bıraktığı için eksiklik daha da artar. Örneğin kafeste yalnız kabuklu darı ve kanarya otu tohumu yiyen bir kuşta zamanla tüy dökülmesi, solunum sorunları ve kilo artışı görülebilir.

• Karma tohum yemi. Darı, kanarya otu tohumu ve yulaf içerir. Vitamin ve mineral eklenmiş, tozsuz ve taze bir karma seçin.
• Pelet yem. Her tanesi aynı besin değerine sahip olduğu için kuş seçici beslenemez. Tohuma alışık kuşu pelete birkaç hafta içinde, karma yemle karıştırarak yavaş yavaş geçirin.
• Taze sebze. Her gün küçük bir miktar. Ayrıntılı liste aşağıda.
• Sepya kemiği ve mineral taşı. Kalsiyum sağlar ve gaga bakımına yardım eder. Kafeste sürekli bulunabilir.
• Kraker ve ödüller. Ballı ve meyveli krakerler ödüldür, ana besin değildir. Haftada birkaç kez küçük parçalar yeterlidir.

Mamacı Teyze'de son altı ayda muhabbet kuşu için satılan ürünlerin yaklaşık yarısı 1 kg'lık karma tohum yemi oldu, en çok tercih edilen ürün Versele Laga Prestige muhabbet kuşu yemi. Karma yem, pelet ve kraker seçenekleri kuş yemleri kategorisinde.

Muhabbet Kuşu Günde Ne Kadar Yem Yer?

Yetişkin bir muhabbet kuşu günde yaklaşık 1,5 ile 2 silme tatlı kaşığı yem yer. Kesin miktar kuşun boyutuna, hareketine ve yemin türüne göre değişir, üreticinin önerisi paketin üzerinde yazar.

Muhabbet kuşu tohumun kabuğunu soyup içini yer ve boş kabuğu kabın içine bırakır. Bu yüzden yem kabı dolu görünse bile içinde yiyecek kalmamış olabilir. Örneğin sabah kaba bakıp dolu sanılan bir kap, aslında yalnızca boş kabuklarla doluysa kuş bütün gün aç kalır. Kabı her gün boşaltıp kabukları üfleyerek ayıklayın ya da yemi tamamen yenileyin.

Yemi serin ve kuru bir yerde, ağzı kapalı bir kapta saklayın. Küf kokan, nem almış ya da içinde böcek görülen yemi kullanmayın.

Muhabbet Kuşu Hangi Sebze ve Meyveleri Yiyebilir?

Muhabbet kuşu birçok sebzeyi ve bazı meyveleri yiyebilir. Sebzeler günlük beslenmenin küçük bir parçası olmalı, meyveler şekerli olduğu için daha seyrek verilmelidir. Hepsi iyice yıkanıp küçük parçalar halinde verilir ve birkaç saat sonra kafesten alınır.

Yeni bir sebzeyi tanımayan kuş hemen yemeyebilir. Örneğin brokoliyi birkaç gün üst üste kafesin teline asmak, kuşun onu kurcalayıp tatmasını kolaylaştırır.

Muhabbet Kuşu Kafesi Nasıl Olmalı?

Muhabbet kuşu kafesi yüksek değil geniş olmalıdır, çünkü kuşlar yukarı değil yana doğru uçar. Tek bir kuş için en az 45 ile 50 cm genişlik gerekir, iki kuş için daha büyüğü seçilir. Tel aralığı 1 ile 1,2 cm'yi geçmemelidir, daha geniş aralıklarda kuş başını sıkıştırabilir. Yatay teller kuşun tırmanmasını kolaylaştırır.

• Tüneklerin kalınlığı farklı olsun. Farklı çaplarda doğal ağaç tünekler ayakları çalıştırır. Zımpara kaplı tünekler ayakları tahriş eder, kullanmayın.
• Kafesi kalabalık bırakmayın. Birkaç oyuncak yeterli, kuşun kanat açabileceği boş alan kalmalı.
• Yer seçimi önemli. Kafesi göz hizasında, ailenin vakit geçirdiği bir odaya koyun. Mutfak, cereyanlı pencere önü, doğrudan güneş alan yer, klima ve kalorifer önü uygun değildir.
• Havayı temiz tutun. Sigara dumanı, oda spreyi, kokulu mum ve böcek ilacı kuşun hassas solunum sistemine zarar verir.

Muhabbet Kuşunun Günlük Bakımı Nasıl Yapılır?

Muhabbet kuşunun günlük bakımı yaklaşık on dakika sürer, ama her gün yapılması gerekir.

1. Suyu tazeleyin. Su kabını her gün yıkayıp temiz suyla doldurun. İçine dışkı ya da yem düşen su bakteri üretir.
2. Yem kabını ayıklayın. Boş kabukları atın, eksilen yemi tamamlayın.
3. Sebzeyi verin ve akşam toplayın. Bozulan sebze kafeste bırakılmaz.
4. Kafes tabanını temizleyin. Taban kâğıdını her gün ya da gün aşırı değiştirin. Bu sırada dışkının rengine ve kıvamına bakın.
5. Uçma ve oyun zamanı verin. Pencereleri ve kapıları kapalı, tavan vantilatörü kapalı, aynası örtülü güvenli bir odada kuşu her gün bir süre serbest bırakın.
6. Uykusuna dikkat edin. Muhabbet kuşu günde 10 ile 12 saat karanlık ve sessiz bir ortamda uyumalıdır. Akşam kafesi ışık geçirmeyen bir örtüyle kapatmak işe yarar.

Haftada bir yem ve su kaplarını sıcak suyla yıkayın, tünekleri ve oyuncakları silin. Banyo için haftada birkaç kez kafese sığ bir kap ılık su koyun ya da tüylerine ince bir sprey ile su püskürtün. Kuşun kendini kurulaması için banyoyu sabah ya da öğlen yapın.

Kanat, tırnak ve gaga kesimini evde yapmayın. Gaga ya da tırnak aşırı uzamışsa bu bir beslenme ya da sağlık sorununun işareti olabilir, veteriner kontrol etmelidir.

Muhabbet Kuşu Tek mi Yaşamalı, Eş mi Almalı?

Muhabbet kuşu sürü hayvanıdır ve yalnızlıktan etkilenir. Gün içinde evde biri varsa ve kuşla her gün konuşup ilgilenilirse tek bir kuş mutlu yaşayabilir, insana da daha kolay alışır. Ev gün boyu boş kalıyorsa ikinci bir kuş daha iyi bir seçimdir.

Yeni kuşu hemen aynı kafese koymayın. Örneğin ilk iki hafta ayrı bir kafeste, ayrı bir odada tutmak hem hastalık bulaşma riskini azaltır hem de kuşların birbirine sesle alışmasını sağlar. Ardından kafesleri yan yana koyup birkaç gün sonra birleştirin.

Erkek ve Dişi Muhabbet Kuşu Nasıl Ayırt Edilir?

Muhabbet kuşunun cinsiyeti, gaganın üstündeki burun deliklerinin bulunduğu çıplak deriden (cere) anlaşılır. Yetişkin erkeklerde bu deri genellikle parlak mavi ya da mor, dişilerde açık kahverengi, bej ya da beyazımsıdır. Üreme döneminde dişinin ceresi koyu kahverengiye döner.

Yavru kuşlarda cinsiyeti ayırt etmek zordur. Birkaç aylık yavruların alnında gagaya kadar inen ince çizgiler vardır ve gözleri tamamen siyahtır. İlk tüy değişiminden sonra alın çizgileri kaybolur ve gözün etrafında açık renkli bir halka belirir. Lutino ve albino gibi bazı renk türlerinde erkeklerin ceresi mavi değil pembe ya da mor kalabilir.

Hasta Muhabbet Kuşu Nasıl Anlaşılır?

Kuşlar doğada avcılara zayıf görünmemek için hastalığı son ana kadar gizler. Bu yüzden belirti fark edildiğinde hastalık çoğu zaman ilerlemiştir ve beklemeden veterinere gitmek gerekir. Muhabbet kuşu için kuşlara ve egzotik hayvanlara bakan bir veteriner hekim seçin.

• Gün içinde tüyleri kabarık halde, iki ayağı üzerinde uyuklama
• Kafesin tabanında oturma, tünekte duramama
• Kuyruğun her nefeste sallanması, ağızdan nefes alma
• İştahsızlık, kilo kaybı, göğüs kemiğinin belirginleşmesi
• Dışkının sulanması, renginin değişmesi ya da içinde sindirilmemiş tohum görülmesi
• Burun deliklerinde akıntı, göz çevresinde şişlik
• Kusma ya da kafes telinde yem kusmuğu

Kuşu veteriner randevusuna kadar sıcak ve sessiz bir ortamda tutun, ilaç ya da vitamin vermeyin.

Bu yazı genel bilgi verir, veteriner muayenesinin yerini tutmaz. Muhabbet kuşunuzda hastalık belirtisi görürseniz beklemeden bir veteriner hekime danışın.

Sık Sorulan Sorular

Muhabbet kuşu kaç yıl yaşar?

İyi bakılan bir muhabbet kuşu çoğu zaman 5 ile 10 yıl yaşar, bazıları daha uzun yaşar. Dengeli beslenme, temiz ortam ve düzenli veteriner kontrolü ömrü en çok etkileyen etkenlerdir.

Muhabbet kuşuna ekmek verilir mi?

Verilmemesi daha iyidir. Ekmek besin değeri düşük, tuzlu ve mayalıdır, ıslandığında da çabuk küflenir. Ödül olarak kraker ya da küçük bir sebze parçası tercih edin.

Muhabbet kuşuna vitamin verilmeli mi?

Vitamin ve mineral eklenmiş karma yem ya da pelet yiyen ve taze sebze alan sağlıklı bir kuşa çoğu zaman ek vitamin gerekmez. Suya katılan vitaminler suyun tadını değiştirir ve bakteri üremesini kolaylaştırır. Tüy değişimi, hastalık ya da üreme döneminde vitamini veterinerin önerisiyle verin.

Muhabbet kuşu konuşur mu?

Evet, özellikle tek yaşayan ve sahibiyle çok vakit geçiren erkek muhabbet kuşları kelime ve kısa cümleleri taklit edebilir. Her gün aynı kelimeleri sakin bir sesle tekrar etmek öğrenmeyi kolaylaştırır, ama her kuş konuşmaz.

Nereden Başlamalısınız?

Muhabbet kuşunun sağlığında en büyük farkı beslenme ve kafesin yeri yaratır. Bugün yem kabındaki boş kabukları ayıklayın, kuşunuza küçük bir brokoli ya da havuç parçası verin ve kafesin mutfaktan, cereyandan ve doğrudan güneşten uzak olduğundan emin olun. Yalnız tohum yiyen bir kuşu önümüzdeki haftalarda karma yemle karıştırarak pelete alıştırmaya başlayın. Sepya kemiği ve bakım ürünleri kuş bakım ürünleri arasında.