Kedilerde Ağız Enfeksiyonu Evde Tedavisi, Diş Eti İltihabı ve Ağız Yarası
Kediniz mama kabına gidip yemeden geri mi dönüyor, patisiyle ağzını mı ovuyor, ağzı keskin mi kokuyor? Bunlar çoğu zaman diş eti iltihabı, diş hastalığı ya da ağız yarası gibi bir ağız sorununun işaretidir. Ağız hastalıkları kedilerde çok yaygındır ve üç yaşın üzerindeki kedilerin büyük kısmında bir düzeyde diş eti ya da diş taşı sorunu görülür. Bu yazıda kedilerde ağız enfeksiyonunun belirtilerini, veteriner tedavisini ve evde uygulanabilecek güvenli bakım adımlarını anlattık.
Kısaca
Kedilerde ağız enfeksiyonu evde tek başına tedavi edilmez. Diş eti iltihabı ilerlediğinde diş köklerine ve çene kemiğine yayılabilir, tedavi için veteriner muayenesi, gerekirse diş temizliği, antibiyotik ve ağrı kesici gerekir. Evde yapılabilecekler ağrılı dönemde yumuşak mama vermek, veterinerin önerdiği kedi ağız bakım ürünlerini kullanmak ve iyileşme sonrası düzenli diş bakımıyla sorunun tekrarlamasını önlemektir.
Kedilerde Ağız Enfeksiyonu Belirtileri
- Keskin ve kötü ağız kokusu
- Diş eti kenarında kızarıklık, şişlik ya da kanama
- Mama kabına gidip yememe, mamayı ağzının bir tarafıyla çiğneme ya da ağzından düşürme
- Kuru mamayı reddedip yalnız yaş mama yeme
- Salya akması, salyada kan
- Patiyle ağzını ovma, başını sallama
- Tüy bakımını bırakma, kilo kaybı
- Dişlerde sarı ya da kahverengi taş birikimi
Kedilerde Sık Görülen Ağız Hastalıkları
| Hastalık | Ne demek |
|---|---|
| Diş eti iltihabı (gingivitis) | Diş plağındaki bakterilerin diş etini iltihaplandırması. Erken dönemde tedaviyle tamamen geri dönebilir. |
| Diş hastalığı (periodontitis) | İltihabın diş köklerine ve çevre dokulara yayılması. Kalıcı hasar yapar, diş kaybına yol açabilir. |
| Stomatit | Bütün ağız içinin çok ağrılı şekilde iltihaplanması. Bağışıklık sisteminin aşırı tepkisiyle ilişkilidir, tedavisi çoğu zaman diş çekimini gerektirir. |
| Diş rezorpsiyonu | Dişin kökten başlayarak erimesi. Kedilerde sık görülür ve çok ağrılıdır, genellikle dişin çekilmesi gerekir. |
| Ağız yaraları | Kalisivirüs gibi viral enfeksiyonlar ya da böbrek hastalığı nedeniyle dilde ve damakta oluşan yaralar. |
Kedilerde Ağız Enfeksiyonu Tedavisi
Veteriner ağız muayenesi yapar, gerekirse genel anestezi altında diş röntgeni çeker ve diş taşı temizliği yapar. Hasarlı dişler çekilir. Bakteriyel enfeksiyonda antibiyotik, ağrı için kedilere uygun ağrı kesiciler verilir. Ağız yaralarında nedene yönelik tedavi uygulanır. Böbrek hastalığından şüpheleniliyorsa kan tahlili istenir.
Kedi ağız yarası için ilaç
Kedilerde ağız yarası ve enfeksiyonu için evde güvenle kullanılabilecek bir ilaç yoktur. İlacı yaranın nedenine göre veteriner seçer. Evdeki eski antibiyotikleri kullanmayın, yanlış antibiyotik enfeksiyonu geçirmez ve direnç gelişmesine yol açar. Parasetamol ve ibuprofen gibi insan ağrı kesicileri kediler için çok küçük dozlarda bile zehirlidir.
Kedilerde Ağız Enfeksiyonu Evde Tedavisi ve Bakımı
Aşağıdaki adımlar veteriner tedavisini destekler ve iyileşmeden sonra sorunun tekrarlamasını önler. Ağzı ağrıyan bir kediyi zorla fırçalamaya ya da ağzına bir şey uygulamaya çalışmayın, önce veterinerinize gösterin.
Ağrılı dönemde yumuşak mama verin
Diş eti ağrısı olan kediler kuru mamayı çiğneyemez ve yemeyi bırakabilir. Bu dönemde ezme kıvamında yaş mama ya da ılık suyla yumuşatılmış kuru mama verin. Mamayı oda sıcaklığında ya da hafif ılık vermek kokusunu artırır ve iştahı açar. Kediniz 24 saattir hiç yemiyorsa veterinere haber verin. Ağız temiz olduğu halde iştah dönmüyorsa sebep mamada, ortamda ya da başka bir hastalıkta olabilir, kedi mama yemiyorsa bu üç olasılığı sırayla kontrol edin.
Düzenli diş fırçalama
Diş plağı birkaç gün içinde sertleşip diş taşına dönüşür. Bunu önlemenin en etkili yolu dişleri düzenli fırçalamaktır. Yalnızca kediler için üretilmiş diş macunu kullanın, insan diş macunundaki florür ve tatlandırıcılar kediler için zararlıdır. Önce macunu parmağınızdan yalatarak tadına alıştırın, sonra yumuşak bir kedi diş fırçası ya da parmak fırçayla ön dişlerden başlayıp arka dişlere doğru nazikçe fırçalayın. Her gün ya da en az haftada üç kez fırçalamak hedeflenir. VetIQ Denti-Care diş bakım seti fırça, parmak fırça ve enzimli macunu bir arada sunar.
Veterinerin önerdiği ağız bakım ürünleri
Veteriner hekiminiz tedavi sırasında ve sonrasında kediler için hazırlanmış klorheksidinli ağız solüsyonu ya da jel önerebilir. Bu ürünler ağızdaki bakteri yükünü azaltır. Fırçalamayı kabul etmeyen kediler için içme suyuna katılan ağız bakım solüsyonları ve enzimli diş jelleri de seçenek olabilir. Bu ürünler fırçalamanın yerini tam olarak tutmaz ama destek olur. Kedi ağız ve diş bakım ürünlerini kedi ağız ve diş bakımı kategorimizde inceleyebilirsiniz.
Diş sağlığını destekleyen mama
Ağız ve diş sağlığı için hazırlanmış dental mamaların taneleri çiğnenirken diş yüzeyini mekanik olarak temizler. Bu mamalar ancak kedinin ana maması olarak düzenli yendiğinde etkili olur. Royal Canin Oral Care bu tür mamalara bir örnektir. Diş sağlığı için hazırlanmış çiğneme ödülleri de destek olabilir, ama günlük kalorinin %10'unu aşmamalıdır. Ağrı hafifledikten sonra yaş mamadan dental mamaya yavaş yavaş geçin.
Yıllık diş kontrolü
Kediler ağrıyı çok iyi saklar. Yılda bir kez veteriner kontrolünde ağız muayenesi yaptırın. Diş taşı birikmişse veterinerin önereceği aralıklarla anestezi altında profesyonel diş temizliği yaptırın.
Evde Yapılmaması Gerekenler
- İnsan diş macunu kullanmayın. Florür ve ksilitol gibi tatlandırıcılar kediler için zararlıdır.
- Aloe vera, çay ağacı yağı ve uçucu yağlar sürmeyin. Bunlar kediler için zehirli olabilir, kedi ağzına sürüleni mutlaka yutar.
- Karbonat, tuzlu su ya da alkollü gargara kullanmayın. Kediler gargara yapamaz, bu maddeler iltihaplı dokuyu daha da tahriş eder.
- Evdeki eski antibiyotikleri ve insan ağrı kesicilerini vermeyin.
- Çok sert kemik ve ödüller vermeyin. Ağrılı dişleri kırabilir, yaraları kanatabilir.
Ne Zaman Hemen Veterinere Gidilmeli?
Kediniz hiç yemiyor ya da yutkunmakta zorlanıyorsa, ağzından sürekli salya ya da kan geliyorsa, yüzünde ya da çenesinin altında şişlik varsa, ateşi varsa ya da iki günden uzun süredir iştahsızsa beklemeden veterinere gidin. Bu belirtiler iltihabın diş köklerine ya da çevre dokulara yayıldığını gösterebilir. Ağız yaralarına salya, halsizlik ve çok su içme eşlik ediyorsa böbrek hastalığı da araştırılmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Kedi diş eti iltihabı evde nasıl tedavi edilir?
Diş eti iltihabı erken dönemde fark edilirse veterinerin vereceği tedaviyle birlikte düzenli diş fırçalama, kediler için hazırlanmış ağız bakım ürünleri ve dental mama ile kontrol altına alınabilir. Diş taşı birikmişse fırçalamak yetmez, veterinerde diş temizliği gerekir.
Kedilerde diş eti iltihabı için bitkisel çözüm var mı?
Kediler için güvenliği ve etkisi kanıtlanmış bir bitkisel çözüm yoktur. Aloe vera, çay ağacı yağı ve birçok bitkisel yağ kediler için zararlı olabilir. Bitkisel bir ürün denemek istiyorsanız yalnızca kediler için üretilmiş olanları ve veteriner hekiminize danışarak kullanın.
Kedilerde ağız yarasına ne iyi gelir?
Ağrılı dönemde yumuşak ve ılık mama, temiz su ve veterinerin önerdiği tedavi. Ağız yaraları çoğu zaman viral bir enfeksiyonun ya da böbrek hastalığının belirtisi olduğu için nedeninin bulunması gerekir.
Kedilerde ağız kokusu neden olur?
En sık nedeni diş plağı, diş taşı ve diş eti iltihabıdır. Tatlımsı ya da amonyak gibi kokan nefes böbrek hastalığının ya da şeker hastalığının işareti olabilir, bu durumda veterinere danışın.
Kedinin dişleri ne sıklıkla fırçalanmalı?
İdeali her gündür. Haftada en az üç kez fırçalamak plak birikimini belirgin şekilde azaltır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve veteriner muayenesinin yerini tutmaz. Kedinizde ağız sorunu belirtisi görürseniz veteriner hekiminize danışın.
